Wednesday, September 30, 2015

From Bad to Worse ( Biniam Gizaw)

Major problems pertaining to Ethiopia and the people thereof are being pulled from one regime to another. As a result, today’s citizens are living being deprived of their common rights and opportunities to prosper. It has become tradition for those on power to be reluctant and irresponsible to the needs of the people. The challenges our people passed through during the imperial period are still apparent in their worse state and thus, Ethiopia has become a land of curse and shame.
The root cause for the problems we are facing was and is a defiled political system. During the Haile Silassie regime, it was the exploitation of the farmer that made the “Land to the Tiller!” inquiry a concern of the majority. The “Land to the Tiller” motto was not rootless and in vanity. It was developed because the farmer lost lands to till and moreover, became voiceless and powerless. Students who shouted “Land to the Tiller” were able to stand high by condemning the system and seeking a radical change. The sufferings of the tiller could not get a minor solution, let alone an absolute one. These problems then became triggers for the combat against the abusive system, hence the rise of the “Yekatit Abiyot” (the February Revolt). The next government, Derg, pushed the problems far from the solution sphere. By exercising a brutal political system that used killing, oppressing, grabbing and molesting to rule the governed, it worsened the tillers’ life challenges by turning them in to absolute peasants and filling their fate with bondage and doom. The establishment of a production quota scheme enforced farmers to give much of their production to landlords and the powerful. After the fall of Derg, the coming to power of EPRDF worsened the situation. Individual ownership of lands was totally forbidden and this buried the “Land to the Tiller!” request in dust. It is by permitting the farmer for land ownership that the “Land to the Tiller!” inquiry could be answered. It is not when the greedy and hypocritical, veiling their wicked plans, appear as protectors and land guardians for the tiller.
The other major problem pertaining to Ethiopia is the absence of democracy. The imperial regime was a system that deprived citizens of their rights and grant the king absolute power. The Derg regime that went to power after the aforementioned was also anti-democratic. The current regime, EPRDF, is much more anti-democratic and brutal since it is racist and anti-unity which is in favor of one ethnic group.
All of the three regimes have put the people without right and power. After the fall of the imperial regime few powerful abused their position and commenced their cruelty in contrary to what was originally planned – to establish a democratic transitional government. When requested to treat concerns of equality in a democratic manner, they turned back with hostility. As a result, workers were left without the right to form associations and civil societies were subdued and vanished for the sake of establishing and strengthening state societies and institutions. Behind the banner of socialism was the autocracy and indulgence of one person, not the equality and prosperity of the people. A multi-party system became condemned, democracy tossed away. The ethnic conflict, especially in Eritrea, brought by those on power deteriorated. The people became denied of the right to express ideas, make press releases, assemble and associate, etc. This state – absence of democracy – turned Ethiopia into a battle field. EPRDF then came to power preserving the existing oppressive system. It poured its racist and anti-Ethiopia toxin on the already democratically ruined condition. Though it professed to be protector of the people via democracy, EPRDF passed article 39 so as to make the Tigray region independent and to practice more and more forms of inequality and oppression. We have thus lived for the past 23 years in a worse political system.
The concern on sovereignty has also remained a question from generation to generation. During the imperial regime, though England did not succeed, USA broke our sovereignty by possessing lands for its troops and acting as a supporter and contributor to the system. Derg also divested Ethiopia’s sovereignty by welcoming the interference of an external body, Russia. EPRDF, since it is a party that has subdued to others its pride and combat starting from revolt commencement, did not take time to be under the yoke of USA. This nation has played a major role for the separation of Eritrea as an autonomous state, and for the long life EPRDF now is enjoying. EPDRF’s governance has threatened Ethiopia’s aliveness, and fertile lands were sold to Sudan, China, UAE and India. Since EPRDF is against patriotism, it is directly opposite to sovereignty. This threat on sovereignty made our economic development nothing but a dream. Opportunities for citizens to participate in and contribute for national economic development are blocked as our country’s economy is being manipulated by only EPRDF and some strangers – mostly UAE, China and India. Though it is assumed in figure that our economy has shown an increase, we are in desolation as far as national development and individual prosperity are concerned. What national economic growth costs is not offered so far, and will not be henceforth. EPRDF is not a patriotic party willing to flourish citizens, rather to long for their pain and anguish.
The request for a loyal troop to protect our nation’s territory was denied of heed during all of the three regimes. The military system of the past governments differs from the now existing: generals and soldiers of the past were absolute submitters to rulers, today’s ones are led by the will of one ethnic group. Generals and commanders whose origin is in Tigray mainly control EPRDF’s current troop. It is plain, therefore, that our military is an entity keens to oppress citizens and serve the racist system. We no longer call it a national military hence. Rulers and the ruled have never been in a smooth relationship in Ethiopia since we have never had the opportunity to be ruled by those we want. Many who do not understand this fact are being deceived by EPRDF these days. Discernable is the mystery behind the Renaissance dam project, behind EPRDF’s invasion in Somalia! The goal is not peace or development. It is not a help for our nation, but for strangers.
The vulnerability of women and children to different forms of abuse is another national concern to be mentioned. These segments of our society are facing more challenges and violence than before due to EPRDF’s reluctance. Commodification of children, high vulnerability of young girls to commercial sex work, rape, and involvement of women in modern slavery has become distinctive features of EPRDF. It has preserved traditions harmful to women and children.
The education and health care system in other regions than Region 1 has become worse. The children of the rulers are enjoying well-organized and advanced education abroad whereas the children of the majority are longing to attend the lowly education here. The country’s education system, even if weak and disorganized starting from the previous regime, is now very low and underdeveloped in quality. Graduates are receiving ‘certificates of unemployment’ with their diploma. Political, economic and social problems are growing and advancing from day to day putting the blame on the governing party. This fact makes the fall of EPRDF crucial to national development.
Nevertheless, EPDRF is hindering the needed movements to change and betterment of societal life by shouting propagandas of peace and negotiation through its media journalists and superficial intellectuals. There are many who are zealously working to redeem EPRDF by condemning opposing ideologies and concealing its true image under the veil of reformation. Deserters are not new to us; they were among us during both of the earlier regimes. But since EPRDF is sharp enough to deceive the greedy, traitors have increased a lot in number. Solution is needed hence.
It is, or must be if we think it is not, our obligation to assess our nation’s problems, look for solutions and work for change. We need to have the zeal to get to the root of our challenges. We should not wear EPRDF’s odor by criticizing those who sacrificed their life for national advantage. The reason behind our problems is not our people. They may err while looking for solutions, and this does not make them problem makers, rather active citizens. If we want to know the barriers of our effort to democratize our society, we can realize that it is them – those who pretend to be sensitive for collective interest, those who are companions of our problems.
The solutions are vivid. But EPRDF does not compromise its greed. Land to the tiller! Unlimited democratic right for the oppressed majority! Sovereignty to Ethiopia! Strength to national economy! National unity through democracy! Patriotism! ………. all these are anti-EPRDF. The country saving tread demands the fall of EPRDF. We need to get prepared for this national mission.
Our anti-EPRDF revolt should shine out!
We ought to debase traitors and trickers!

Biniyam Gizaw

Monday, September 28, 2015

ዴሞክራሲ ለተጠማ ምክርን ለሚሰማ ስለ ዴሞክራሲ ያልነው ምን ነበር? http://www.finote.org

ዴሞክራሲ ለተጠማ ምክርን ለሚሰማ
ስለ ዴሞክራሲ ያልነው ምን ነበር?
ከዝግጅት ክፍላችን
22.09.2015 ..
ኢሕአፓ ዋና ዋና አቋሞቹን፤ ፖሊሲዎቹን አልፎ አልፎ ትንታኔዎቹን ለሕዝብ የሚያስውቀበትን ልሳኑን ዴሞክራሲያ ብሎ የሰየመው የመርሁን መሰረታዊነት አጥብቆ በመረዳትና የወደፊቷ ኢትዮጵያ በምን አይነት ሥርአት መገንባት እንዳለባት በአቅጣጫ ሰጪነት ሂደቱን ለማሳየት ነው። ስለሆነም ዴሞክራሲያ ከኢሕአፓ፤ ኢሕአፓን ከዴሞክራሲያ ለይቶ ለማየት አይቻልም።
በሀገራችን ነባራዊ ሁኔታ ላይ አትኩረን የዴሞክራሲን ምነንትና አስፈላጊነትም ስንገነዘብ፤ የቃሉን ትክክለኛ ትርጉም ለመፈለግ የግሪኮችን የፖለቲካ ፈላስፎች፤ የነአሪስቶተልን ገለፃ ማገላበጥ የሚያሻን አይመስለንም። በመሆኑም የዴሞክራሲን ሥርአት ለሀገራችን ስንመኝ ይህ ሥርአት የኢትዮጵያ ሕዝብ ታሪክ፤ ባህል፤ እምነት፤ ሥነ ልቦና፤ ፍላጎትና ራዕይ ላይ የተመሰረተ መሆኑን ስናረጋግጥ ነው። ይህንን መሰረታዊ ክስተት ያላገናዘበ ማንኛውም የፖለቲካ ሥር አትም ሆን የመንግሥት ምሥረታ ለሀገራችን ና ለዜጎቿ ይጠቅማል ብለን አናምንም። የኢትዮጵያ የፖእለቲካ ፍልስፍና መመሥረት የሚኖርበት በሀገር በቀል እሴቶችና በዜጎቿ መስተጋብር ላይ ነው ብለን እንመኛለን።
…….ኢሕ አፓ ለኢትዮጵያ የሚመኝላት ዴሞክራሲያዊ ሥር አት፤ ለአንድ የፖለቲካ ቡድን፤ ወይም የብሄር ድርጅት አላማ ማስፈፀሚያ አይደለም። ወይም ደግሞ በግርግር ሥልጣን ላይ ለመውጣት በሚመኙ በሂደት ግን በኢትዮጵያ ሕዝብ ላይ ያላቸውን ጥላቻ ለሚገልፁ ቡድኖች ሲል አይደለም። የፓርቲው የዴሞክራሲያዊ ሂደትና ራ ዕይ አግላይ ሳይሆን ሁሉን አሳታፊ፤ ጎጠኛ ሳይሆን ብሔራዊ፤ ጊዜያዊ ሳይሆን ዘላቂና ቋሚ ነው። „
ዴሞክራሲያ ቅፅ 43 10 ነሀሴ 2001 ..
ኢሕአፓ ሲመሰረት ጀምሮ የሀገር ሉአላዊነትንና የሕዝብን መብት ዴሞክራሲያዊ ስርአትን እውን በማድረግ አረጋግጣለሁ ብሎ የተነሳ ሲሆን በትግሉ ሂደት ደግሞ ይህ ምን ማለት እንደሆነ በተገቢው መንገድ እንዲገነዘብ የግድ ሆኖበታል። ዴሞክራሲ አለገደብ ለጭቁኑ ሕዝባችን ያለው ትክክለኛ መፈክሩ ዛሬም የፕሮግራሙ እምብርት ሆኖ የሚገኝ ሲሆን ዴሞክራሲ የሚለው ቃል ግን የአምባገነኖችም አፍ መፍቻ ሆኖ መምጣቱ ዴሞክራሲ ሲሉ ዴሞክራሲ ስንል ማለትና የሱን አቋም ግልፅ ማድረግ የግድ ይለዋል። ስለሆነም፤
  1. ለኢሕአፓ ዴሞክራሲ የሚለው ቃል የሕዝብን ሙሉ በሙሉ በፖለቲካውም በማህበረሰባዊውም የመብት ባለቤትነት የሚያረጋግጥ ነው። የተሸራረፈና የታቀበ መብት ሳይሆን ሕዝብ በሕዝብነቱና በሀገር ባለቤትነቱ ባለ ሙሉ መብት የሚሆንበት ማለታችን ነው። በዘረኝነት የተቀየዱ ባዕዳን የአፍሪካና የሶስተኛ አለም ሕዝብ ምዕራባዊያን ወይ ፈረንጆች ያላቸውን ሙሉ መብትና ዴሞክራሲ ሊኖረው አይጠበቅም ያሉትን የማንቀበለው ነው። በአንፃሩ ግን ከሀገራችን ተጨባጭ ሁኔታና ባሕል በተቃረነ ደረጃ ደግሞ የባዕዳንን ተመክሮ እንዳለ ገልብጦ ለማስፈን መጣሩ ፍሬ የሚኖረው አይሆንም። ኢትዮጵያዊያን ኢትዮጵያዊያን እንጂ አሜሪካዊ ወይም አውሮፓዊ አይደሉም። ከሌሎች ተመክሮና ልምድ ቀና ቀናውን መውሰድ ሲገባን አሰስ ገሰሱን ሁሉ ማግበስበስ ደግሞ ራስን ለችግርና ቀውስ ማጋለጥ መሆኑ አይቀሬ ነው።
  2. እኛ በበለፀጉት ሀገሮች ደረጃ ባንገኝም መብት አልባ ሆነን በአምባገነን ተቀጥቅጠን ለመገዛት የወሰነብን መለኮታዊ ፍርድ የለብንም። ስለዚህም ዴሞክራሲ ስንል መብታችንን ገድበው ለዘብተኛ ፈላጭ ቆራጭ መቼ አነሳችሁ የሚሉንን ልንቀበል አይጠበቅም። የሀገራችንን ተጨባጭ ሁኔታ ቦታ እንስጥ ስንል መብታችን ይገደብብን ለማለት ሳይሆን ዴሞክራሲያዊ ስርአታችን የራሳችን (የኢትዮጵያዊያን ማለት ነው) ማህተምና አሻራ መያዝ እንዳለበት ለማስገንዘብ ነው። በአሁኑ ጊዜ በደፈናው ነፃ ወይም ሊበራል ዴሞክራሲ የሚባለው በገቢር ዴሞክራሲን ገድቦ እንደሚገለፅ የምናየው ነው። ለምሳሌ የፌደራላዊ አወቃቀርን መረጥን ስላልን የጀርመን፤ የስዊዝ፤ የናጄሪያና የአሜሪካን ተመክሮ እንዳለ መገ
  3. በጥ አለብን ማለት አይደለም።
  4. ለኛ የዴሞክራሲ ዋና መከሰቻው ሕዝብን የመምረጥና የመመረጥ መብት ባለቤት ማድረጉ አይደለም። በእርግጥ የወያኔ አገዛዝ ምርጫ እያለ በሚያካሂደው እጅ እጅ ያለ ቧልት አማካኝነት ሕዝብ የምርጫ መብቱ ተከብሮለታል ብሎ ቢለፍፍም የኢትዮጵያ ሕዝብ ዛሬም ፖለቲካዊ መብቱን ተነፍጎ ከውሳኔ ጠርዝ ላይ በጠመንጃ ተገድቦ የነገ እጣውን ዳግም ሊነጥቁት ገዢ ተብዬዎች ሲወራጩ ከማየት ያለፈ ሚና የለውም። ድርጅቶች በቦታው ተገኝተው መወዳደራቸው በራሱ የዴሞክራሲን መስፈን አመልካች ባይሆንም በእኛ ተጨባጭ ሁናቴ ደግሞ ሕዝቡ የራሴና ይወክለኛል የሚላቸው ድርጅቶች ከውድድሩ ሂደት ተገልለው እንዳሉ የታየ ነው። በአጭሩ ያጣን የነጣን ብንሆንም ማግኘት ካለብን ደግሞ ከፍርፋሪ በላይ ዳቦዉን ከነ እምብጡ መመኘታችን ኃጢያት አይደለም።
  5. ምርጫ መካሄዱ ወይም መድበለ ፓርቲ ሥርአት መረጋገጡ ለራሱ በራሱ ብቻ ዴሞክራሲን አይገልጥም። ዴሞክራሲ ለኛ መብቶች በትርጉምም በይዘቱም ሰፋ ያለ ነው። በአንዳን ሀገሮች አንድ ወይም ሁለት ወይ የተወሰኑ ድርጅቶች እርስ በርሳቸው እየተወዳደሩና ሥልጣን እየተቀያየሩ በሕዝብ ስም ሕዝብን የሚገዙበት ሁናቴ ዴሞክራሲ ብለን ልንመኝ አንፈልግም። በቅድሚያ መታወቅ ያለበት መሰረታዊ ኃቅ ቢኖር ማንም ቢሆን ማን ከሕዝብ መሰረታዊ መብቶች ውስጥ በሰላሙ ሁኔታ መቀነስ ወይንም መገደብ ከቶም እንደማይችል ነው። መብት የድህነትና የኃብታምነት ጉዳይ ሳይሆን የሰውነት ጉዳይ፤ ሰብዕናን የማረጋገጥ ጥያቄ ነው። ድሆች ነንና ከሁለት ወይም ሶስት ፓርቲዎች/ድርጅቶች በላይ ሊኖሩን አያስገልግም ብሎ ይህንኑ ለመደንገግ መነሳት የሕዝብን መብት ከመገደብ ሌላ ትርጉም ሊሰጠው አይችልም። ሥልጣንን ለሕዝብ ሳይሆን ለተወሰኑ ድርጅቶችና እነዚህም ለሚወክሉት ምርጥ ክፍል ለማረጋገጥ ነው። ዴሞከራሲያዊና ፍትሀዊ ምርጫ ስንል ሕዝብን የሥልጣን ባለቤት የሚያደርግ በተቃራኒው ደግሞ አምባገነኖች በተጭበረበሩና የማስመሰያ ተውኔቶች ከሥልጣን እንዳይቆናጠጡ የሚከላከል የፖለቲካ እሳቤ ማለታችን ነው። ዲሞክራሲና የዲሞክራሲያዊ ባህል ሕዝቡን እንደወሳኝ ኃይል የመቀበል እምነት፤ አመለካከትና፤ ክንዋኔና በዚህ ላይ የተመሰረተ የመንግሥት አወቃቀር ወይም መዋቅር መዳበሩን የሚያመለክት ማለት ነው። ነፃ ምርጫ ስንል በቅድሚያ የሕዝቡን የመብት መረጋገጥን ያጠቃልላል።
  6. ዴሞክራሲ ስንል እድገትን ለሕብረተሰቡ ሊያረጋግጥ በሚችል መልኩ ብቻ ነው። ከድርጅቶች በነፃ መንቀሳቀስና ነጻና ፍትሃዊ ምርጫም ከመረጋገጡ ባሻገር ሕዝብ በቀጥታና በራሱ ነፃ ማህበሮችና ተቋሞች አማካኝነት የሥልጣንና የውሳኔ አካል የሚሆንበትን እውን ማድረግ ነው። ተመክሮ እንዳሳየን የሥልጣን ጥም ከፖለቲካ ቀለምና ርዕዮት የተነጠለ ክስተት ነው ማለት ማጋነን አይሆንምና ወይም ሥልጣን የማያበላሸው ብዙ ባለመሆኑ ሕዝብ መረጥኩህ ያለው ኃይል በሥልጣን ባልጎ እንዳያስቸግርም ማገጃ መከላከያ ያሻዋል። የመረጥነውንም የማውረድ የማስወገድ መብት መረጋገጥ አለበት ማለት ነው። ሕዝብ ወኪሎችህ ነን ለሚሉት ድጋፍ መስጠቱ ሳይሆን ዋናው ቁም ነገር ራሱ በሕግ ውሳኔ፤ በወሳኝ የሀገሩ ጉዳዮች ላይ መወሰን መቻሉ ነው።
  7. ዴሞክራሲ ስንል ሥልጣን በመንግሥት ተብዬው ብቸኛ ቁጥጥር ሳትሆን ሕዝብ በራስ አስተዳደር ደረጃ ባለሥልጣን የሚሆንበትን ሥርአት ማረጋገጥ ነው። ይህም ፓርላማ በሚባለውም ደረጃ የሕዝብ የራሱ ተሳትፎ በሕዝባዊ ድርጅቶቹም አማካኝነት የሚገለፅበትን መንገድ መሻት የግድ ይላል።
  8. ዴሞክራሲ ስንል አንዳንዴ ይዘታቸው ግልፅ ባልሆነ የግል መብቶች ላይ በማተኮር ሕዝብን በይስሙላ ዴሞክራሲ የበይ ተመልካች ማድረግ ሳይሆን የጋራ እድገትና ብልፅግናን ቅድሚያ በመስጠት ማህበራዊ ተሳትፎን የሚያረጋግጥ ሥርአት ማስፈን ማለታችን ነው። የሕዝብን ቀጥተኛ ተሳትፎ፤ የሕዝብን የጤናና የትምህርት ሁናቴ ቅድሚያ የሚሰጥ፤ የሕብረተሰቡንና የሀገሪቷን ደህንነት የሚያስቀድም፤ የሚያረጋግጥ መሆን አለበት። ዴሞክራሲ ሰፍኗል ተብሎ ጥቂቶች ብዙሃኑን አለመረንና አለገደብ እየበዘበዙ የሚንደላቀቁበት ሥርአት ማለታችን አይደለም።
  9. ዴሞክራሲ የሕዝብን መብት በኤኮኖሚውም መስክ መረጋገጡን የግድ ይላል። ብዙሃኑ ከድህነት የመላቀቅ መብት አለው የሚለውን ያረጋግጣል። ሚሊዮኖች ሕፃናቶች መንገድና ጦም አዳሪ፤ የምርጦች ልጆች ደግሞ ተንደላቀው በአውሮፓና በአሜሪካ እንዲሁም በሌሎች ባዕድ ሀገር ባሉ ከፍተኛ የትምህርት ተቋማት ተማሪና ጠግቦ አዳሪ የሚሆኑበት ሥርአት ሊሆን አይችልም። ጥቂቶች በቦሌ ቪላዎች፤ ሚሊዮኖች ደግሞ በድልድይ ሥር ራቁታቸውን የሚያድሩበት ሥርአት ሊሆን አይችልም።
  10. ዴሞክራሲ ስንል ሕዝብ ፖሊስና ወታደሮችን፤ ባለሥልጣንና መንግሥት የሚባሉትን እየፈራ፤ እየባነነ የሚኖርበት ሳይሆን ገዢዎች ነን የሚሉት የሥልጣን ባለቤት የሆነውን ሕዝብን የሚፈራበት ሁኔታ የሚገልጠውን ነው። የሥልጣን ማዕከል ሕዝብ ሆኖ በገቢር ሲከሰት ወይም ሕዝብ በፖለቲካ ፖሊሲዎች ወይም እርምጃዎች ዋና ወሳኝ ሆኖ ሲገኝ ስለ ዴሞክራሲ መስፈን አፍን ሞልቶ መናገር ይቻላል።
  11. ዴሞክራሲ በመሰረቱ ብዙሃኑን ይመለከታል። ብዙሃኑ የሲቪልና የፖለቲካ መብታቸው በገቢር ባለቤት መሆናቸውን በቅድሚያ ይመለከታል። ወሳኞች ብዙሃን ናቸው ቢባልም የሃዳጣን መብትም መከበሩ ዴሞክራሲ መኖር አለመኖሩን መለኪያ ነው። ስለዚህም የብሔረሰብ፤ የኃይማኖት፤ የፆታ ልዩነትን አስፍኖ እኩልነትን ክዶ ዴሞክራሲ ሰፍኗል ማለት ዘበት ነው።
  12. ዴሞክራሲ ስንል የራስን መብት ወካይ ለተባለም ድርጅት ወይም ኃይል አሳልፎ መስጠት እንደማይገባ መረዳትን የሚጠይቅ ነው።
  13. ዴሞክራሲ የራሳችን ታሪክና ባሕል አለን በሚል ሽፋን ዴሞክራሲን እንደ ባዕድ በመቁጠር የተቃውሞ አስተሳሰብንም ሆነ ተቃዋሚ ድርጅትንና ቡድኖችን ማፈንና ማክሰም ማለት አይደለም።
  14. እኛ ዴሞክራሲ ስንል የሕዝብ ወሳኝነትን ቅድሚያ በመስጠት፡ ሕዝብ ለመንግሥት ተገዥ የሚሆንበትን ሳይሆን መንግሥት ለሕዝብ ውሳኔ፡ ፍላጎትና ምርጫ ተገዥ የሚሆንበትን ሥርአት ነው። ስለሆነም መሠረታዊ መብቶች በገዢዎች፡ በመንግሥት የሚገደቡ ሳይሆኑ ክቡርነታቸው ታምኖበት በሥራ ላይ መዋል ተግባራዊና ተጨባጭ መሆን አለባቸው እንላለን። ዛሬም እንደ ትላንቱ ዴሞክራሲ አለገደብ መፈክራችን ነው። እንቀጥልበታለን። ኢትዮጵያዊ መንግሥት ስንልም ከነፃና ፍትሐዊ ምርጫ የሕዝብ ይሁንታን አግኝቶ ‘’ተቀመጥ በወንበሬ፤ ተናገር በከንፈሬ’’ ተብሎ የብዙኑን ይሁንታ/ድጋፍና ድምጽ/ያገኘ ማለታቸን ነው። የሕዝብ መንግሥት ስንል የኢትዮጵያን ሕዝብ ጥቅም፤ አንድነት፤ ሉዓላዊነትና ሥልጣነ-መንግሥት አክብሮና አስከብሮ ለማቆየት ግዴታውና መብቱ አድርጎ የሚያይ ማለት ነው። በዓለም አቀፍ መድረኮች ውስጥ የኢትዮጵያን ጥቅም በቀዳሚ ግብነት--አጀንዳነት የያዘ፤ ለዚህም ጥቅም ማስከበሪያ ከሕዝብ አብራክ የወጣ የአገርን ዳር ድንበርና ሥልጣነ መንግሥት የሚጠብቅና የሚያስጠብቅ ነው። ዜጎችን ሁሉ በአንድ ዓይን የሚያይና የወልና የግል ሕዝባዊ መብትን የሚያከብር ነው። የሕዝብ ይሁንታን ያገኘ መንግሥት ለኃላፊነት ወደ ሥልጣን የሚጠራቸው ሰዎችም በችሎታቸው እንጂ ዛሬ በስፋት ተግባራዊ ተደርጎ እንደሚታየው በዘር፤ በሃይማኖትና በመንደር ልጅነት መሆን የለባቸውም።
በአሁኑ ወቅት ስለ ደሞክራሲ የማያወራና የራሱ ግንዛቤ የሌለው የለምና ዴሞክራሲ ሲሉ ስንል አለመግባባቶችንና አላስፈላጊ ንትርኮችን ከወዲሁ ለማስወገድ ማንም ይሁን ማ የመመዘኛ መስፈርቶቹን ዘርዘር አድርጎ ማቅረቡና በነጥቦቹ ላይ ስምምነትን ማግኘቱ ወይንም ልዩነቶቹን በማስቀመጥ ላለመስማማት መስማማታቸውን መግለጽ የግድ የሚሆነውም አለምክንያት አይደለም። በሚቀርቡት የመመዘኛ መስፈርቶች አማካኝነትም ማንኛውም ዜጋ የግሉን አስተዋፅዖ ለማበርከት ይቻለው ዘንድ የሀገሩን ተጨባጭ ሁኔታ ሊመረመር ይገባል ማለት ነው። ኢሕአፓ ይህንን በተቻለው መጠን ለማቅረብ ከተመሰረተበት ጊዜ አንስቶ ጥሯል። አሁንም እየጠረ ይገኛል። በዚህም ስለ ዴሞክራሲ ስወራ የሚከተሉትን ነጥቦች በቅድሚያ ከግምት ማስገባት እንደሚያስፈልግም ለማገንዘብ ተደጋጋሚ ትንተናዎች ለሕዝብ ይፋ አድርጓል።
1. ስለ ዴሞክራሲ ይዘት ለማወቅና ለመገንዘብ መሰረታዊ የሚሆነውን ጥያቄ ዴሞክራሲ ምን እንደሆነ ወይንም መሆን ስለሚገባው፡ መልሱን ለማግኘት በሚደረገው ምርምር የትንታኔው አጀማመር ከየትኛው አቅጣጫ እንደሆነ ውስጣዊ ይዘቱን የሚወስነው እንደሆነ፦
2. ዴሞክራሲ እንደ እንጨት የደረቀ ሳይሆን ማንኛውም ሕብረተሰብ ከራሱ ተጨባጭ ሁኔታ ጋር እያጣጣመው በሂደቱና ከተግባሩ በሚገኘው ውጤት እያዳበረው የሚሄድም ክስተት ስለመሆኑ፦
3. ዴሞክራሲ ያለ ሁሉ ተመሳሳይ ግንዛቤ ያላቸው አለመሆናቸውን በሚገባ መገንዘቡ ጠቃሚ ነው።
በሀገራችን ታሪክ እንደምናየው ሥልጣን የሚጨብጡት ኃይሎች - የትናንቱም ሆነ የዛሬዎቹ - ሕዝብን ተክተው ለሕዝብእኛ እናውቅልሃለንብለው በሕዝብ ስም መግዛት የመረጡ በመሆናቸው ዴሞክራሲ ከመግለጫና ከልፈፋ ባሻገር ደብዛዋ ጠፍቶ ይገኛል። ለአዲስ ባለሥልጣንም የሚያደገድጉ፡ ለግል ሥልጣን ጥማት ሲባል ሕዝብና ሀገርን አሳልፈው የሚሰጡ አድርባዮችም ባለመጥፋታቸው - በሾለ ምሁራዊ ምላስ ለኃይለኛው አድረው የሚያወናብዱ በመኖራቸው - አምባገነናዊነት የዴሞክራሲን ካባ ለብሶ ውዥንብርን ማስፋፋቱም የሚጠበቅ ነው። አርጋጅ አሸርጋዶች ሲርመሰመሱ አምባገነኖች ደግሞ ሕዝቡንም እነሱንም በሚመለከቱበት የንቀት አይን ማየት ይለምዳሉ። የታሪክ ምፀት ነው!
ይህ ሁኔታ እንዳይቀጥል ማድረግ ኃላፊነቱ የሕዝብ መሆኑም መታወቅ ያለበት ነው። የይስሙላ ዴሞክራሲን በተገቢው ትግል በማጋለጥ ለሀቀኛ ዴሞክራሲና ለሕዝብ ልዕልና መቆም ያሻል። መብትን የሚለግስ መንግሥት የለም -መብት የሕዝባዊ ትግል ውጤት ነውና። ስለሆነም ሕዝቡ መብቱን ለማስከበር አንድነቱን እያጠናከረ መንግሥት ነን ባዮቹ የነጠቁትን ድምፁን፡ ልዕልናውን መብቱን ማስመለስ ይኖርበታል።

ዛሬም እንደ ትናንት ገዢዎች ዴሞክራሲ ሲሉ ተጨፈኑ እናሞኛችሁ፡ ተጎንበሱ እንጋልባችሁ፡ በስማችሁ ነግሰን እንዳሻን እንፈንጭባችሁ ማለታቸው መሆኑን በገቢር እየተረጋገጠ ነው። እኛ ዴሞክራሲ ስንል በዋናነት የሕዝብ ልዕልና ይረጋገጥ ማለታችን ስለሆነ መብት የተሸራረፈበት፡ እንደገና እመቃ የሰፈነበት፡ የሥልጣን ህጋዊነት ማጠየቂያ ጠመንጃና ኃይል የሆነበት ስርአት -ምንኛ በቃላት ቢኳኳል- ዴሞክራሲያዊ ነው ብለን አንቀበልም። አለመቀበል መብታችን እንደመሆኑ መጠን የይስሙላ ዴሞክራሲንም ማጋለጥ ማንም የማይገድበው መብታችን ነው። እንቀጥልበታለን።

Wednesday, September 23, 2015

በዴሞክራሲ፤ በነፃነትና በፍትህ የታነፀ ጋዜጠኛ መኖር ወሳኝ ነው!! http://www.finote.org

ከዝግጅት ክፍላችን
ከጥቂት አመታት በፊት አንድ ታዋቂ ጋዜጠኛ በተወሰነ የታሪክ አጋጣሚ ከሥልጣን የተቆናጠጡ አምባገነኖችን ምንነት ለማስረዳት
የተወሰኑ ቡድኖች እንዳሻቸውና የፈለጉትን ሁሉ ለማድረግ ነፃነት እንዳይኖራቸው የዜና ተቋም ማንኛውንም ነገር ይፋ ለማድረግ ነፃነትን ሊላበስ ይገባዋል።“
በማለት የነፃ ፕሬስ መሰረታዊ እሴት ምን እንደሆነ ለመግለጽ ጥረት ያደረገበት ጥቅስ ነበር። አሁንም ይህንን መሰረታዊነቱን ሳያጣ በበርካታ ለነፃ ጋዜጣ ዋስትና ማግኘት ተከራካሪ የሆኑ ቡድኖች እየተገለገሉበት ይገኛል። ከዚሁ ጋር በተያያዘ ደግሞ ከክርስቶስ ልደት በፊት የተወለደውና ዋና ትምህርቱ በሰዎች መካከል ስላለው መልካም ግንኙነትና አንዱ ሌላው ስለማክበር ዋና መልእክቱ የሆነው ቻይናዊው ፈላስፋ ኮንፉሲዩስ
ቃላቶች ውስጣዊ ይዘታቸውን ሲያጡ፡ የሰው ፍጡር ነፃነቱን ያጣል“
በማለት ያስተላለፈው መልዕክት ለዛሬው መጣጥፋችን በመግቢያነት እንዲያገለግሉ የመረጥናቸው ያለምክንያት አይደለም።
የሀገራችንን ሕብረተሰብ የመድበላዊነት ጠባይ የተላበሰ በመሆኑ ማንኛውም ዜጋ ሃሳቡን በፅሁፍ፤ በቃል፤ በሥዕልም ሆነ በቲያትር በነፃ ለመግለፅ፤ ለማሰራጨት፤ ለማንሸራሸርና እንዲሁም በአደባባይ ከሚገኙ የዜና ምንጮች ራሱን ለማጎልበትና እውቀቱን ለማዳበር ይቻለው ዘንድ መረጃዎችን ያለምንም ገደብ የማግኘት መብት መከበርን የሚጠይቅ እንደሆነ ተደጋግሞ እንዲገለጽ መሰረት በመሆናቸው ነው። ይህ ብቻ አይደለም። መረጃን የማግኘት፤ የማሰራጨትና የማስፋፋት መብቶች በዜጎች ተጠቃሚ ሊሆኑ የሚችሉት የሃሳብ ነፃነት ያለገደብ ሲረጋገጥ እንደሆነ በአሁኑ ወቅት ከሌሎች የነፃነት መብቶች ጋር በጋራ ተቀባይነት እንዲያገኝም ከፍተኛ ግፊት የሚያደርጉ በመሆናቸውም ጭምር ነው።
የፕሬስ ነፃነት ሀሳብን በሬዲዮ፤ በፊልም በነፃ ለማሰራጨት ይቻል ዘንድም የፕሬስ ነፃነት ሕጋዊ ዋስትና ማግኘት ያለበት ሲሆን ከማናቸውም ይፋዊም ሆነ የድብቅ ሳንሱር የፀዳ እንዲሆን ደግሞ የሕይወት መስዋዕትነት እስከሚጠይቅ የሚደርስ በርካታ ትግሎችን ማካሄድን የግድ እንደሚል በርክታ ተመክሮዎች የሚያመላክቱት ናቸው።
በሀገራችን ኢትዮጵያም ባለፉት 40 አመታት በተለይም ደግሞ ላለፉት 24 አመታት የተደረጉ ትግሎችና አሁንም ድረስ ቀጥለው የሚገኙት ሕዝባዊ እንቅስቃሴዎች ይህንኑ የፕሬስ ነፃነት እንዲከበርና ሕጋዊ ዋስትናም እንዲያገኙ ለመሆኑ የሚያረጋግጡትም ይህንኑ ነው።
ይህ መብት ገደብ የሚበጅለት ለአቅመ ሔዋንና ለአቅመ አዳም ያልደረሱ የሕብረተሰቡ አባላትን ከጉዳት ለመከላከል፤ በግለሰቦች ላይም ሆነ በአጠቃላይ በቡድን ላይ ከሚደረጉ የክብረ ነክ ዘለፋዎች ለመታደግ ሲባል በሚደነገግ ሕግ ብቻ ነው። የሚደረጉት የሕግ ገደቦች ደግሞ እንደ ወያኔ በመሰሉ ከሥልጣን በተቆናጠጡ ቡድኖች እንደፈለጉት በዘፈቀደ የሚደነገጉ ሳይሆኑ ሕብረተሰቡ በተቀበላቸው እሴቶች ላይ በመመሥረት ሕጋዊ ተቋም በሆኑ አካላት አማካኝነት በሚደረጉ ከበቂ ጥናትና ሕዝባዊ ውይይት በኋላ በሚደረስ የውሳኔ ሀሳብ ላይ ነው። የፕሬስ ነፃነት የተሟላ የሚሆነው በመናገር ነፃነት መከበር ብቻ ሳይሆን ከዚሁ ጋር የተያያዙት ኪነት፤ የሳይንስ ምርምርና ትምህርት የመሳሰሉት መሰረታዊ የእውቀት መገኛዎች ጋር ያለገደብ መከበራቸው በሚገባ ሲረጋገጥ ብቻ ነው።
ይህንን አይነት በመሰለ ሙሉ ይዘቱ በተለያዩ ደረጃ ተመሳሳይ የሆኑ መሰረታዊ ሃሳቦችንና እሴቶችን ያያዙ አንቀፆች በበርካታ ሀገራት በሕገ መንግሥታቸው ውስጥ የተካተቱ ለመሆናቸው የሚታወቅ ነው። ሆኖም በመንፈሱ ይዘት ለሕዝብ ተጠቃሚ የመሆናቸው ጉዳይ ግን እንደተገነቡት የፖለቲካ ሥርአት ይለያያሉ። አምባገነን የሆኑ ቡድኖች ለያዙት ሥልጣን አስጊ ጉዳት እስካላስከተለ ድረስ ፈራ ተባ እያሉና ከሰላም ወዳድ ኃይሎች የሚደርስባቸውን ሂስ ለማለዘብ ሲሉ በገደብ የሚፈቅዱ እንደሚገኙት ሁሉ ጨርሶውኑ ለፕሮፓጋንዳና ሕዝብን ለማደናገሪያ የሚጠቀሙ ፍፁም አምባገነኖችም ይገኛሉ። የወያኔ አገዛዝም በአንቀፅ 29 ኝና በአዋጅ 590/2000 አረጋግጫለሁ በማለት እየቀላመደ ይህንን መብት ተመርኩዘው ኃሳባቸውን በግልፅ የሚያቀርቡትን በርካታ ጋዜጠኞችንና ተቃዋሚዎቹን ዘብጥያ አውርዶ እያሰቃየ የሚገኘው ከነዚሁ ተርታ የሚመደብ ነው። የወያኔ የፀረ ሽብር ሕግ ለዚህ ጉልህ ምሳሌ ነው። ሕዝብን የሚያሸብር፤ ሕዝብን ከሕዝብ ጋር የሚያጋጨው፤ የአገር ሉአላዊነትና የሕዝብ ጥቅምን የሚያሳጣ ትግበራ ላይ የተሰማራው ወያኔ ሆኖ ሳለ ይህንን ድርጊቱን የሚቃወሙትን በሽብርተኝነት እየከሰሰ ማዋከቡን ሊሸፋፍኑ የሚጥሩ የሥርአቱ ተጠቃሚዎች ነጋ ጠባ ሕጋቸውን ቢያሽሞነምኑ ሀቁን አይቀይረውም። ሕግ የሕዝብን ጥቅምና ፍላጎት ለማስጠበቅ ይደነገጋል እንጂ በሥልጣን ላይ የተቆናጠጡትን እድሜ ለማራዘሚያ ለማዋል ከተፈለገ ሕጉ የሕግ ትርጉምነቱን ስቶ ሕዝብን የመከፋፈያ መሳሪያ ነው የሚሆነው። ለመከበር የሚያስችለው ሞራሉን የተገፈፈ ስለሆነ ተከታይ ሊያገኝ አይችልም።
የኃሳብ ነፃነት የሰብአዊ መብት መሆኑን ለመገንዘብ ሳይሆን ለማወቅም የወያኔ ባለሟሎች ይተናነቃቸዋል። ጨርሶውኑም የሀገር ደህንነትና የሕዝብ ጥቅም ብቸኛ ጠባቂ አድርገው ራሳቸውን እየሾሙና የነሱን ኃሳብ የሚቃወመውን በጠላትነት እየፈረጁ አምባገነን ሥርአት ገንብተው ሕዝብን እያዋከቡ ይገኛሉ። የልማታዊ መንግሥትና ልማታዊ ጋዜጠኛ እያሉ የሚደሰክሩትን ጠለቅ አድርጎ ለሚመለከተው ዋና አላማውም ይኸው እንደሆነ ለመገንዘብ የሚያዳግተው አይሆንም። ባጭሩ ወያኔ በልማታዊ መንግሥትና ልማታዊ ጋዜጠኝነት ሽፋንበጎ ጅምርየሚሉትን ያውም ለበርካታው ሕዝብ ሊዳሰስ በማይችል በነሱ አነጋገርቁሳዊ እድገትበሚሉት ላይ ትኩረት እንዲሰጥ ብቻ በማስገደድ የሰው ልጅ ነፃነት ክብር እንዲያጣ እያደረጉ ይገኛል። ዜጎች የፈለጉትን መደገፍና መቃወም፤ ድምፅ መስጠትና መንፈግ፤ ሀሳባቻውን በነፃነት ማንጸባረቅ እንዳይችሉ ሕይወትን እስከማጥፋት የዘለቀ የተለያዩ ጫናዎችና አፈናዎች እያደረጉ ዜጎቻችንን ክፉኛ እያሰቃዩና እየበደሉ ይገኛሉ።
ተደጋግሞ እንደተገለፀው የኃሳብ ነፃነት የተለያዩ ወሳኝ የሆኑ ሚናዎች ያሉት ነው። የተወሰኑት ለመግለፅ ያህል ይህ መብት እውቅና አግኝቶ ተገባራዊ ሲሆን፤
- ማንኛውም ኢትዮጵያዊ ዜጋ የራሱን ግላዊ ሰብአዊነት ለማጎልበት የሚያስችለው ነው፤
- ሀሳብን እርስ በርስ በመለዋወጥ ከሌሎች ዜጎች ጋር ግንኙነት በመፍጠር የሃሳብ አንድነትንም ሆነ ልዩነትን ለመገንዘብ ሁኔታን የሚያመቻች ነው። ከዚህ ላይ ኃሳቡ ጠቃሚና ዋጋ ያለው መሆን አለመሆኑ ዋና ጉዳይ አይሆንም። ይህ ሆኖ ሳለ እንደ ወያኔ የመሰሉ አምባገነኖችና አፈቀላጤዎቻቸው ጋዜጠኛ የማንኛውም ሚዛናዊ ዋጋ ያለ ጠቃሚ መረጃ አስተላላፊ መሆን ሲገባው ከዚህ በተፃራሪ የሕግ መሰረት የሌላቸው ፖለቲካዊ እንቅስቃሴዎች መሳሪያ ሲሆኑ ይስተዋላሉ በማለት ሕዝብ የራሱን ፍርድ የመስጠት ችሎታ ሲጋፉ ይስተዋላሉ።
- የመናገር ነፃነትና የሀሳብ ነፃነት መከበር በርካታ ሰላም ወዳድና ለበርካታው ሕዝብ እድገት ተቆርቋሪ የሆኑ በአለም አቀፍ ደረጃ ታዋቂነትን የተላበሱ አበክረው እንደሚያስተጋቡት የዜጎች የኑሮ ሁናቴ እንዲሻሻል ከፍተኛ አስተዋፅዖ የሚያበረክት ነው። በአምባገነን አገዛዝ ሥር የሚማቅቁትንና በዴሞክራሲ ሥርአት የሚተዳደሩ ሕዝቦችን የኑሮ ልዩነት መመልከቱ ብቻ ለዚህ አስተያየት በቂ ምስክር ነው።
- ሌላው ሚዲያ እንደመረጃ ምንጭ እውቀትን በማስፋፋት ብቻ ሳይሆን ማናቸውንም ዜናዎች በአንክሮ ለመመርመር መድረኩን የሚያመቻች ነው። ከተለያዩ ተመክሮዎች ለመገንዘብ እንደሚቻለው ከተለያዩ የዜና ምንጮች መረጃን በማግኘት ራሱን የሚያስታጥቅ፡ የራሱን ሃሳብ ለመገንባትና ለማዳበር የሚችል እንደሆነ ነው። ይህ ብቻ አይደለም። ማንኛውም ዜጋ የራሱን የእውቀት አድማስ ለማስፋት፤ የዴሞክራሲያዊና የፖለቲካ ፍላጎቱን ለመገንባት የሚችለው ይህ ሁናቴ ተሟልቶ ሲገኝለት እንደሆነም በስፋት የሚጠቀስ ነው። በእውቀት የመደርጀት፤ የሚኖሩበትን ሀገርና አካባቢውን ሳይቀር በጥሩ የመገንዘብ፡ ከጭፍንነትና ከጥላቻ የተላቀቀ አመለካከት ለማዳበር የሚቻለው የሃሳብ ነፃነት ተከብሮ ሕዝብ ያለምንም ገደብ ተጠቃሚ ሲሆን ብቻ ነው።
- የፕሬስ ነፃነት የዜና ምንጭነቱ መሰረታዊነት የሚከሰተውም በፖለቲካ፤ በኤኮኖሚ በሳይንስና በባህል መስክ ሙያዊነት የተላበሰ ሀተታና ዳሰሳ ማቅረብ ብቻ ሳይሆን ለአንባቢዎች፤ ለአድማጮችና ለተመልካቾች አዳዲስ ሁናቴዎችን ለሕዝብ እይታ በማቅረብ ሕዝብ በአካባቢውም ሆነ በብሔር አቀፍ ደረጃ ምን እየተደረገ እንደሆነ የመገንዘብ አድማሱን ለማስፋት መገልገያ ሲሆን ጭምር ነው።
- የሀሳብ ነፃነት በምርምር ጋዜጠኝነት የሚሰማሩ ዜጎች የሕዝብ እይታ ያላገኙ ክስተቶችን ወደ አደባባይ በማውጣት ሕዝብ እንዲወያይባቸውና የራሱን የፍርድ ውሳኔንና ግንዛቤ እንዲያገኝ የሚረዳ ነው።
- ተረስተው የቀሩ የማህብረሰብ ክፍሎች ድምፅ ለተነፈጋቸው ድምፅ በመሆን ከአገዛዙ ሊደርስባቸው የሚችለውን ግፊትና የመብት ጥሰት የተከላካይ ሚና ይጫወታል።
- የሀሳብ ነፃነት መከበር ለማህበራዊ እሴቶች መዳበርና አሮጌውንና ኋላቀር አስተሳሰብ ለአዲሱ ቦታ እንዲለቅ የሚያበረክተው አስተዋፅዖ ከፍተኛ ነው። እነዚህ ሚናዎች ከብዙዎቹ ጥቂቶቹ ሲሆኑ ሙያው ሊዳብር ሊያድግና መልካም አስተዋፅ ሊያበረክት የሚችለውም በዚሁ ሁናቴ ብቻ ነው። ይህ ሲባል ይህ መብት ገደብ የለውም ማለት አይደለም።
የፕሬስ ነፃነት ወገንተኛ አይደለም። ከቡድኖችና ከፖለቲካ ድርጅቶች ጥገኛ አይደለም። ነፃ ሚዲያ በሥልጣን ላይ ካለው ወይንም ደግሞ የሱ ተቃራኒ በሆኑ ክፍሎች ተጽዕኖ ቁጥጥር ውጭ ማለት እንጂ በሀገሪቱ ወሳኝ በሆኑ መሰረታዊ ጥያቄዎች የዴሞክራሲ፤ የሕግ የበላይነት፤ የሀገር ሉአላዊነት፤ መልካም አስተዳደር፤ የእኩልነት ጥያቄ ወዘተ፤ የራሳቸው ራዕይና አስተያየት የላቸውም ማለት አይደለም። በጋዜጠኝነት ለመንቀሳቀስ የሚጥር ማንኛውም ዜጋ ሆነ ቡድን ሁሉኑም የፖለቲካ ኃይሎች ያለ አድልዎ ለማስተናገድ የተቻለውን ሁሉ ያደርጋል እንጂ ግድየለሽነት የሚያጠቃቸው መሃል ሰፋሪ ሊሆኑ አይችሉም። ስለሆነም መገናኛ ብዙሃን ገለልተኛ ሆኖ ለእውነትና ለሚዛናዊነት ቆሞ ሕዝብን እንዲያገለግል ከተፈለገ በቅድሚያ የተፃፈበትን ወረቀት ያህል እንኳ ክብደት የሌለውን አንቀጽ እየደጋገሙ ከመጥቀስ ይልቅ ጠንቅ የሆነውን ወያኔን ማስወገድ የግድ የሚል መሆኑን መገንዘብ የመጀመሪያው እርምጃ ነው። ያለ ሚዲያ ነፃነት የሀሳብ ነፃነት ሊኖር የማይችል መሆኑን አለመገንዘብ ወያኔነት እንጂ በሌላ በምንም አይተረጎምም። ለዚህም ነው ሀሳብን በነፃ የመግለፅ መብት ባልተከበረበት ሁናቴ የሚዲያ ነፃነት ሊኖር ከቶ አይችልም ተብሎ አፅንዖት በተሞላበት ሁናቴ እየተገለፀ የሚገኘው። ለዚህም ነው ቱባ ቱባ ባለሥልጣናቱ ሲያስነጥሳቸው እጃቸውን ወደኋላ አድርገው እየተጎነበሱ የፍርሃት ቆፈንም እያንቀጠቀጣቸው ምን ልታዘዝ ብለው የሚያለቅሱ ተቋማትን ምን እየሰሩ ነው ብሎ መጠየቅ የሕዝባችንን ኑሮና እሮሮ አለማወቅ አለዚያም የሥርአቱ ተጠቃሚነትና ለሥርአቱ ጥብቅና መቆምን የሚያመልክት ብቻ ነው። አስመሳይነትና አድርባይነት ከዚህ ውጭ ሌላ ሊሆን አይችልም።
በሕዝብ ሃብት የሚተዳደር የዜና ተቋም እንዲኖር ከተፈለገም ሕብረተሰባችን የተለያዩ ራዕዮችና ኃሳቦች የሚንጸባርቁበት መድበላዊነት ጠባይ ያለው በመሆኑና በዚህም የሚመሩ ክፍሎች በመኖራቸው ሃሳባቸው ያለ አንዳች ገደብ የሚንሸራሸርበት መድረክ ይሆናል እንጂ በተወሰነ የታሪክ ወቅት በምርጫም ሆነ በሌላ ከሥልጣን ለተቆናጠጠ ቡድን ተፅዕኖ ሥር መውደቅና የሱ የፕሮፓጋንዳ መሳሪያ ሊሆን አይገባም። መንግሥት በተቀያየረ ወቅት የዜና ተቋምም የለበሰውን ጨርቅ አውልቆ ቡቱቱ ሊለብስ አይጠበቅበትም። ነፃነቱን የጠበቀና ዘላቂ ተቋም ሊሆን ከተፈለገ ማለት ነው። የልማታዊ ጋዜጠኛ ጥንሥሱ በሌላ የታሰበ ቢሆንም በተጨባጭ በሀገራችን ግን የወያኔ አፈቀላጤ ሆነው ሕዝብን ከማገልገል ይልቅ የአንድ ድርጅት ጥገኛ ሆነው የሚገኙትም በዚሁ ምክንያት ነው። በአንድ ለአምስት ተጠፍረው እርስ በርስ የሚፈራሩበትና አንዱ ሌላኛውን በስለላ ዘዴ የሚቆጣጠርበት ምህዳር ውስጥ ተገደውም ሆነ ለሆዳቸው ለውጥ የለውምና ወያኔ ከሥልጣን ሲወገድ አብረውት ከከርሰ መቃብሩ የሚገቡ ስለሚሆኑ የሚታዘንላቸው አይሆኑም። ራሳቸው በራሳቸው የመታነቂያ ገመዳቸውን በአንገታቸው አጥልቀዋልና።
የፕሬስ ነፃነት ማንኛውም ዜጋ በጋዜጠኝነት ሙያ ለመሰማራት የፖለቲካ ምህዳሩ እንዲመቻች የሚጠይቅ ነው። በመሆኑም ማናቸውንም ዜና አትሞ ለማሰራጨት በፕሬስ ነጻነት የተፈቀደ ሊሆን ይገባል። ስለሆነም በሥልጣን ላይ ያለ ቡድን የዴሞክራሲን ካባ በርግጠኝነት ለመላበስ ምኞት ካለው መፈተኛው ማናቸውንም ተፅዕኖ ከማሳደር ለመቆጠብ በሚወስደው እርምጃ የሚሆነውም በዚሁ ምክንያት ነው። ይልቁንም በሀገሪቱ የተለያዩ ቋንቋዎች የሚታተሙ፤ በቃላትም የሚነገሩ የሬዲዮም ሆነ የቴሌቩዥን ስርጭቶች ከማናቸውም ተፅዕኖ የተላቀቁ፤ ራሳቸውን ችለው የሚንቀሳቀሱ፤ ሕዝብን የሚያገላግሉ የዜና ማሰራጫ ተቋማት እንዲገነቡ መድረኩን ለማመቻቸት ከፍተኛ ጥረት ማድረግ ይጠበቅበታል። ከዚህ አንፃር ለምሳሌ አሁንም ድረስ የግል ቴሌቪዥን ጣቢያ አለመኖሩ በምን ሊተረጎም ይችላል? ጥቂት የግል ኤፍኤም ራዲዮ ጣቢያዎች ተፈቅደዋል ተብሎ በርካታ ፕሮፓጋንዳ በሚነዛበት በባዕዳን ድጋፍና ሙሉ ተባባሪነት እንዳይሰሙ የተደረጉ በርካታ የሬዲዮ ስርጭቶች መኖራቸው የሚዲያ ነፃነት አለመኖሩን የሚያመለክት ነው። በበጎ ጅማሮ ምሥጋና መጠበቅ ለሚዲያ ነፃነት መከበር የሚደረገውን ትግል ማኮላሸት ነውና ልመናው በምንም አይነት ተቀባይነት ሊኖረው አይችልም።
እንደ ሀሳብ ነፃነት ሁሉ የፕሬስ ነፃነትም መጣጥፎቹ ደረጃቸውን የጠበቁ መሆን አለመሆናቸው ከግምት ሳይገባ ለሕዝብ እይታ ሊቀርቡ መቻላቸው ሌላው ሲሆን ፍርድ ሰጪ በዋናነት አንባቢና አድማጭ እንጂ በሥልጣን የተቆናጠጡ ሊሆኑ ፈፅሞ አይችሉም። እነዚህ ቡድኖች እንደማንኛውም የሕብረተሰብ ክፍል ሁሉ ያልጣማቸውን ያላስደሰታቸውን መጣጥፍ ሊነቅፉ መብታቸው የሚከበር ሲሆን የመንግሥት ሥልጣን ስለጨበጡ ብቻ ልዩ መብት ለነሱ የሚፈቀድበት ምንም ምክንያት ሊኖር አይችልም። ከዚህ አንፃር ዴሞክራሲያዊ ሥርአት በስም ካልሆነና ይህንን ጠባዩን ማስመስከር የሚያሻ ከሆነ ሕገ መንግስቱ ከወረቀት ጌጥነት አልፎ ይህንን ማረጋገጥና ዋስትናቸውን ማስጠበቅ የግዴታ ይላል። በገሃድ እንደሚታየው ግን ወያኔና ደጋፊዎቹ ቱባ ቱባ ባለሥልጣናት በዚሁ ተገድቦ እንዲቀሩ የሚፈልጉ ለመሆናቸው ተግባሮቻቸው የሚያጋልጣቸው ናቸው።
የፕሬስ ነፃነት መከበር ዴሞክራሲያዊ ሥርአት ለመገንባትም ሆነ ለማጎልበት እንደ ሕይወት እስትንፋስ ተፈላጊና ወሳኝነት ያለው ነው። ማናቸውንም አይነት ሚዲያዎችን ማክበርና ማስከበር፤ ዋስትናቸው እንዲጠበቅ፤ ብዙሃንነታቸው እንዲረጋገጥ እንዲሁም ፖለቲካዊ፤ ማህበራዊና ባሕላዊ ሚናቸውን ማስከበር የማንኛውም መንግሥት ተግባር ሲሆን ወያኔ ግን የዚህ ተቃራኒ ሆነ የተፈጠመ ነው።
የዴሞክራሲያዊ ሥርአት መሰረታዊ መርህ የሁሉም ዜጋ የእኩልነት መብታቸው መከበርና በቀጥታም ሆነ በተዘዋዋሪ በውሳኔ ሂደት ውስጥ ተካፋይ በተለይም በምርጫ የፖለቲካ ተወካዮቻቸውን የመምረጥና የመሻር ተስትፏቸው መረጋገጥ፤ ባለሥልጣናት ለተግባሮቻቸው ተጠያቂነት ያላቸው መሆናቸውን ማስረገጥ፤ የብዙሃኑ ዜጎቻችን መብታቸው ዋስትና ሊያገኝና ሊጠበቅ ይገባል። ዜጎች የዚህ መብት ተጠቃሚ ይሆኑ ዘንድ የፖለቲካ ውሳኔያቸው በበቂ የፖለቲካ ግንዛቤ ላይ የተመሰረተ እንዲሆን ዜና የማግኘት መብታቸው ሊጠበቅ ይገባል። ይህ መብት በማይከበርበት ሁኔታ የሃሳብ ነፃነትን ለመቆጣጠርና ለመገደብ የሕዝብ አስተያየትን ለማጭበርበር፤ የሥልጣን ክምችነት ወደ አምባገነናዊ ሥርአት የሚያመራ ለመሆኑ ከወያኔ ድርጊት ሌላ የባዕዳን ተመክሮ የሚያሻን አይደለም። ይህ አይነት የፖለቲካ ምህዳር ተንሰራፍቶ በሚገኝበት ደግሞ ሳንሱርና ፕሮፓጋንዳ የተሰኙት ሥልጣንን ጨብጦ ለማቆያ መጠቀሚያ ከመሆናቸው ሌላ ስለ ዴሞክራሲና ስለ ልማት ማውራት ጉሙን የመጨበጥ ያህል ነውና በፍፁም ተቀባይነት የለውም።
ደጋግመን እንደገለፅነው ዴሞክራሲ ጥሩ ግንዛቤ ያላቸው ዜጎች፤ አሳታፊና መድበላዊ የሕዝብ አስተያየቶች ላይ የተመሰረተ ነው። ሚዲያ ይህንን መድረክ በመገንባት ብቻ ሳይሆን በማጎልበት ጭምር ወሳኝ ሚና የሚጫወት ነውና በዴሞክራሲ፤ በነፃነትና በፍትህ የታነፀ ነፃ ሚዲያና የሃሳብ ነፃነት መብት የሚከበርበት ምህዳር እንዲፈጠር መታገል አማራጭ የሌለው ነው። የሀገር አድን ዘመቻ፤ የሀገር ሉአላዊነት፤ ለመልካም አስተዳደር፤ ለሕግ የበላይነት፡ ለእኩልነት መስፈን ያለ ሚዲያ ነፃነት መከበር ተግባራዊ ሊሆኑ አይችሉም።
ማህበራዊ ሚዲያ ባለንበት ዘመንም ሆነ በፖለቲካው መድረክ በጣም ወሳኝ እየሆነ ይገኛል። በአሁኑ ዘመን በፖለቲካው መድረክና በሕብረተሰቡ ውስጥ የራሱን አሻራ ለማሳረፍ፤ ለውጥም እንዲገኝ ፍላጎት ያለው ሁሉ ለነፃ ሚዲያ መኖርና የሃሳብ ነፃነት መከበር መታገል ሀገራዊ ግዴታ ነው። በመሆኑም አሳታፊና ዴሞክራሲያዊ ሕብረተሰብ በሀገራችን እንዲገነባ ማጠየቂያው የሀሳብ ነፃነት የሆነው ነፃ ፕሬስ መኖር የማያልፉት ለሚቀጥለው ትውልድም የማያስተላልፉት ነውና ለዚህ ስኬታማነት ሁሉም የበኩሉን ጥረት ማድረግ ይኖርበታል። ከሁሉ በላይ የሃሳብ ነፃነታችን መከበርም ሆነ ነፃ ሚዲያን መገንባት በራሳችን እጅ ያለ መሆኑን መገንዘብ ለስኬታማነቱ አንድ እርምጃ ነው።
በትግላችን ነፃ ሚዲያ ይገነባል!!

በዴሞክራሲ፤ በነፃነትና በፍትህ የሚታነፅ ነፃ ሚዲያ ይቋቋም !!